ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 120



                                               

Атмосфераи Замин

АТМОСФЀРАИ ЗАМЍН, ҷавви Замин - қабати гази -и атрофи кураи Замин. Маъмулан, зери мафҳуми атмосфераи Замин ҳамон соҳаи газии атрофи Заминро мефаҳманд, ки дар он муҳити газӣ ҳамроҳи Замин чарх мезанад. Ғафсии атмосфераи Замин аз сатҳи Замин тақриб ...

                                               

Атобакони Форс

Атобакóни Форс - силсилае аз амирони туркнажоди Форс. Ин силсила ба иртиботи ҷадди ин хонадон ба унвони Сулғуриён низ маъруфанд. Амирони ин силсила ибтидо тобеи Салҷуқиён буданд ва баъдҳо таҳти итоати Хоразмшоҳиён ва пас аз ҳамлаи муғулон фармонб ...

                                               

Атом

Áтом - хурдтарин қисми элементи химиявист, ки андозаҳои микроскопи ва массаи ба ғоят хурд дорад ва хомили хамаи хосиятҳои ин элементи химиявӣ мебошад.

                                               

Атомизм

Пас аз кашфи назарияи квантӣ М. Планк, 1900 ва қабул кардани мафҳуми фотон А. Эйнштейн, 1905 давраи нави Атомизм оғоз меёбад. Атомизм падидаи электромагнитӣ, аз ҷум­ла рӯшноиро низ фаро мегирад. Модда ҳам хусусияти муттасилӣ пайвастагӣ ва ҳам мун ...

                                               

Атрофия

Атрофи́я, лоғарӣ - ҳолати бефаъолиятӣ ва ё хурд шудани ҳаҷм ва андозаи узвҳои бадан. Маъмулан дар вақти бемориҳои гуногун ва дар пирсолӣ ба вуҷуд омада, фаъолияти узвҳо вайрон ё тамоман қатъ мегардад. Сабаби пайдоиши атрофия бартарӣ доштани раван ...

                                               

Атсефат

Атсефат - як навъ инсектисид. Ҳарорати гудозишаш 92-93°С, зичиаш 1.4 г/см 3 ; дар об ҳал мешавад. Барои маҳв кардани ҳашароти зараррасон, аз қабили ширинча, кирмаки пулакчаболҳо, малах ва ғайра атсефатро ба зироат, дарахтони мевадор, ток, финдиқи ...

                                               

Афазия

Афази́я, лолӣ - вайрон шудани қобилияти гапзанӣ ва талаффуз. Дар натиҷаи афазия қобилияти фикрро бо сухан фаҳмондан, онро фаҳмидан ва бо ашё ё ҳодисаҳои маълум алоқаманд намуда донистан халал меёбад. Афазия дар беморони бо дасти рост коркунанда а ...

                                               

Афелий

Афе́лий ё апоҳе́лий - нуқтаи аз Офтоб дуртарини мадори сайёра, зузанаб ва ё ҷирми дигар, ки гирди Офтоб мегардад. Замин дар ҳаракати солонаи худ дар гирди Офтоб аз афелий аввали моҳи июл мегузарад.

                                               

Афелинус

Афели́нус - як навъ ҳашарот. Афелинус дар ҷисми ширинчаҳои хунин зиндагӣ мекунад. Дарозии баданаш 1.2 мм; рангаш сиёҳ, шикам, нӯги пойҳои пеш ва пойҳои қафояш зард. Кирминааш гирдаи чиндор ва зард. Одатан бо роҳи ҷинсӣ афзоиш мекунад. Модинааш 50 ...

                                               

Афзал

Афзал, хушнависи давраи Муҳаммадшоҳи Ҳиндӣ. Ба қавли муаллифи "Сафинаи ҳиндӣ" шеър мегуфт ва дар шеър "Хуштар" тахал­лус мекард. Қитъае ба қалами вай дар Осор­хонаи бостоншиносии Деҳлӣ маҳфуз аст, ки бо хатти зебо навишта шудааст.

                                               

Афзал Махдуми Пирмастӣ

АФЗÁЛ МАХДУМИ ПИРМАСТӢ - шоир ва тазкиранависи тоҷик. Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Дар баробари улуми мутадовилаи мадраса ба омӯзиши нуҷум, тиб ва рамл машғул шудааст. Афзал Махдуми Пирмастӣ тақрибан соли 1900 ба хидмати дарбор даромад ...

                                               

Афзали Кирмонӣ

АФЗÁЛИ КИРМОНӢ أفضل کرمانی Афзалуддин Маҳмуд ибни Зиёуддин Муҳаммад соли таваллуд номаълум, Кирмон – вафот 1504, шоир, донишманд ва арбоби давлатии форсу тоҷик. Аз хонадони вазирони авлодӣ. 15 сол мулозим ва вазири Султон Ҳусайни Бойқаро ҳукмронӣ ...

                                               

Афзалов Ғайбулло

Афзалов Ғайбулло - 10.12.1948, ҷамоати деҳоти Сарихосори ноҳияи Балҷувон, ходими давлатӣ, сиёсатмадор, номзади илмҳои кишоварзӣ 2000. Корманди шоистаи ҶТ 1998. Факултети байтории Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон ҳоло ДАТ, 1969 ва Институти си ...

                                               

Афзалуддин Садри Турка

{{Адиб |ном = |номи аслӣ = Хоҷа Афзалуддин Муҳаммади Турка أفضلالدین صدر ترکه |тасвир = |таърихи таваллуд = асри XV |зодгоҳ = | таърихи даргузашт = 1446, Исфаҳон | навъи фаъолият = шоир АФЗАЛУДДИН СÁДРИ ТУРКÁ Хоҷа Афзалуддин Муҳаммади Турка - шои ...

                                               

Афзалуддин Туркаи Хуҷандӣ

АФЗАЛУДДЍН ТУРКÁИ ХУҶАНДӢ أفضلالدین ترکۀ خجندی соли таваллуд ва вафот номаълум, шоир ва донишманди форс-тоҷик асри XVI. Аз хонадони Турка, ки дар замони Салҷуқиён асри 11 аз Хуҷанд ба Исфаҳон омада, муқимӣ шудаанд. Афроди ин хонадон ҳама аҳли илм ...

                                               

Афзалуддини Кошонӣ

АФЗАЛУДДЍНИ КОШОНӢ أفضل الدین کاشانی Муҳаммад ибни Ҳасан ибни Муҳаммад маъруф ба Бобо Афзал, шоир ва файласуфи форс-тоҷик. Дар таърихи адабиёт чун шоири рубоисаро маъруф аст, вале ғазал низ гуфтааст. Мавзӯи рубоиёту ғазалҳояш мазаммати беадолатиҳ ...

                                               

Афидан

Афидáн, C 9 H 21 O 3 PS 3 - як навъи инсектитсид. Моеи шаффофи бадбӯй. Афиданро бар зидди зараррасонҳои картошка ва дигар сабзавот, махсусан ширинча мепошанд. Муддати таъсираш 4 шабонарӯз. Дар як ҳафта пурра таҷзия мешавад.

                                               

Афина (асотир)

Афина - дар асотири Юнони Қадим илоҳаи хирадмандӣ ва ҷанги боадолат. Тибқи ривоёт Афидофагҳо мусаллаҳ аз сари Зевс пайдо шудааст. Гӯё Зевс ҳамсари худ Метидаро ҳангоми дар батни ӯ будани Афидофагҳо фурӯ бурда бошад. Афина дар муборизаи худоён бо ...

                                               

Афина (шаҳр)

Афина - калонтарин шаҳр ва пойтахти Юнон. Маркази асосии иқтисодӣ ва мадании мамлакат, маркази ном -и Аттика. Афина дар нимҷазираи Аттика, дар соҳили халиҷи Сароникоси Баҳри Эгей ҷой гирифта, якҷо бо шаҳристон ва шаҳри бандарии Пирей Афинаи Калон ...

                                               

Афканишот

Афканишот - раванди афканиш ва паҳншавии энер­гия ба шакли мавҷ ва зарра. Аксар мавридҳо таҳти ин ис­тилоҳ Афканишоти электромагнитӣ фаҳмида мешавад, ки дар нав­бати худ вобаста ба манбаъ ба Афканишотҳои гуногун тақсим мешавад. Физикаи классикӣ а ...

                                               

Афлесун

Афлесун, пуртағол - дарахти ҳамешасабзи субтропикӣ. Аслан аз Хитойи Ҷанубӣ ва Ҳиндухитой аст. Аз 4 то 12 метр қад мекашад; сершохубарг, навдаҳояш рост, танаву шохааш хорҳои борик доранд.

                                               

Афлотун

Соли 407 талабаи Суқрот шудааст. Ӯ устоди худро хеле дӯст медошт ва тамоми 8 соли хониш ӯ аз назди устодаш дур намешуд. Пас аз вафоти устодаш бо ҳамроҳи дӯстонаш Афинаро тарк намуда ба Миср ва Кирена ки дар онҷо ба математик Феодор вохӯрд, баъд б ...

                                               

Афлотуния

Афлотуния - равияи идеалистӣ дар фалсафа, ки аз таълимоти Афлотун ибтидо мегирад. Мазмуни асосии афлотуния - назарияи ғоя мусул, идея-ҳост. Афлотуния ғояро чун мафҳуми мантиқии куллию зиндае медонист, ки принсип ва усули идроки ҳар як аз ашёро да ...

                                               

Афлутин

Баъди касби улуми замона дар синни 28-солагӣ ба Искандария рафт. Дар он ҷо 10 сол дар мактаби Аммоний Саккас ба омӯзиши илми ҳикмат машғул шуд ва зери таълимоти ӯ роҳи оштидиҳии таълимоти Афлотун ва Арастуро пеш гирифт. Бо фалсафаи ҳинд ошноӣ дош ...

                                               

Афродита

Афродѝта - дар асотири Юнони Қадим илоҳаи ишқу зебоӣ, духтари Зевс ва Диана. Мувофиқи ривоятҳои асотирии дигар аз кафки баҳр пайдо шудааст. Афродита дар шакли зебоиҳои баҳору табиат падидор мегардад, дар байни гулҳои садбарг, шақоиқу нуъмон, буна ...

                                               

Афросиёб (шаҳр)

Афросиёб - хароба, яке аз бузургтарин шаҳрҳои Суғди бостонӣ, ки то асри XIII дар самти шимоли Самарқанд ҷойгир буда, 280 га масоҳат дошт. Аз нимаи дуюми ҳазорсолаи I п.м. то ибтидои асри XIII чун маркази ҳаёти маъмурии Суғд машҳур буд. Дар хароба ...

                                               

Афсонак

Афсонáк, мастӣ, мия - як навъ гиёҳест худрӯйи заҳрнок, авлоди растаниҳои бисёрсола, мансуби лӯибиёиҳо. Пояаш рост, серпашмак. Баргаш мураккаб, аз 3 баргча иборат аст; баргчааш байзашакл, серпашмак. Гулаш зард. Ғилофакаш 3–4-тухма ; тухмаш гурдаша ...

                                               

Афсурдарӯҳӣ

Афсурдарӯҳӣ, депре́ссия - бетобиест, ки бо ихтилоли фаъолияти рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, сустии ҳаракат, ихтилоли узвҳои ҳозима ва хоб зоҳир мегардад. Дараҷаҳои гуногуни аломатҳои афсурдарӯҳӣ мушоҳида мешаванд. Масалан, рӯҳафтодагӣ бо андӯҳ, гум шудани шав ...

                                               

Аффон ибни Муслим

Аффóн ибни Муслѝм عفان ابن مسلم Абуусмон Аффон ибни Муслими Ансории Басрии Саффор - муҳаддиси Бағдод. Дар ривояти ҳадис сиқа ва ҳар шаш аз асҳоби "Саҳеҳ" -ҳои шашгона аз тариқи ӯ ҳадис овардаанд.

                                               

Афюн

Истеъмоли афюн мастию беҳушӣ меоварад. Маълумоти нахустин оид ба афюн соли 500 то милод вуҷуд дошт. Бино ба бозёфтҳои бостоншиносӣ одамон ҳанӯз дар асри санг бо мақсади таскин бахшидани дард аз афюн истифода мекарданд. Хосиятҳои афюн ба мисриёни ...

                                               

Афғонистон

Афғонистон, номи пурраи расмӣ Ҷумҳурии Исломии Афғонистон - давлатест, ки дар қисми ҷанубу ғарбии Осиёи Ҷанубӣ ҷой гирифтааст. Дар самти шимол бо Туркманистон 744 км, Ӯзбекистон 137 км ва Тоҷикистон 1344 км, дар ғарб бо Эрон 945 км, дар ҷануб ва ...

                                               

Ахбору-з-замон

"Ахбору-з-замон" ба забони арабӣ таълиф шудааст. Он иборат аз 30 муҷаллад дар 30 фан аст. Муаллиф дар он аз гуфтор дар бораи ҳайъати замин, шаҳрҳо, кӯҳҳо, рӯдҳо ва маъданҳои он оғоз карда, сипас ба ахбори биноҳои бузург, ибтидои ҳаёт, насли одамӣ ...

                                               

Ахбору-л-ахёр фӣ асрори-л-аброр

"Ахбóру-л-ахёр фӣ асрóри-л-абрóр", "Хабарҳои некмардон дар баёни асрори накӯкорон") - китоби Абдулҳақ ибни Сайфуддини Деҳлавии Бухороӣ дар баёни зиндагӣ ва ҳолату каромати машоихи тариқат.

                                               

Ахбору-л-мадина

"Ахбóру-л-мадинá" - асари таърихии муаррихи арабинависи эронитабор Абуалӣ Ҳасан ибни Халаф ибни Шодони Воситӣ, ки дар замони Сомониён таълиф шудааст. Асосан ҳаводиси авоили замони исломро дар бар мегирад. Муаррихону муфассирон ва муҳаддисон аз он ...

                                               

Ахбору-л-уламо би ахбори-л-ҳукамо

"Ахбóру-л-уламó би áхбори-л-ҳукамó", ё "Таърих-ул-ҳукамо" - асари муаррихи мисрӣ Ҷамолуддин Ҳасан ибни Қифтӣ роҷеъ ба таърих.

                                               

Ахбору-л-умам

"Ахбóру-л-умáм" - асари адиб, муаррих ва насабшиноси имоми мазҳаб Абуабдуллоҳ Тоҷуддин Муҳаммад ибни Қосим ибни Ҳусайн ал-Ҳасани Ҳилии Дибоҷӣ. Асри 15 таълиф шуда, иборат аз 21 ҷилд аст. Яке аз асарҳои нодир дар фанни таърих будааст, вале то куну ...

                                               

Ахбору-л-фурс

"Ахбóру-л-фурс" - яке аз аввалин асарҳои замони исломист, ки аз таърихи мардумони эронитабор хабар додааст. Муаллифи он Ҳайсам ибни Адий ибни Абдурраҳмони Суалӣ ин китоби худро қабл аз таърихномаи маъруфи Табарӣ таълиф кардааст. Он қариб барои та ...

                                               

Ахбору-л-қузот

Ахбóр-ул-қузот ар. اخبار القضاة ‎ - асари қозии Аҳвоз Абубакр Муҳаммад ибни Халафи Вақеъ дар ахбор ва тарҷимаи қузот. Муаллиф аз донишмандони илми таърих ва ҷуғрофиё буд ва "Ахбор-ул-қузот" -ро ба сурати табақот тадвин кардааст. Китоб аз 1366 ҳиҷ ...

                                               

Ахбору-н-наҳвийини-л-Басрийин

"Ахбóру-н-наҳвийи́ни-л-Басрийи́н" - асари Абусаид Ҳасан ибни Абдуллоҳ ибни Марзбон ас-Сирофӣ дар шарҳи аҳволи наҳвиёни Басра. Он бо номи "Табақот-ун-наҳвийин-ил-басрийин" дар маъхазҳо дучор мешавад. Соли 1935 бо эҳтимоми "Карнако" дар Алҷазоир ба ...

                                               

Ахбору-т-тивол

Маълумоти бештар дар бораи замони Сосониён ва мардумони тобеи онон аст. Дар он маълумоти аввалия дар хусуси ҷунбишҳои мардумии қаламрави хилофати шарқии ислом гирд омадаанд. Махсусан ахбори таърихӣ дар наҳзатҳои аҳли ташайюъ ва хавориҷ зиёд аст. ...

                                               

Ахейҳо

Ахейҳо - яке аз қабилаҳои асосии Юнони Қадим, аввал дар Фессалия, ибтидои ҳазорсолаи 2-и то м. дар Пелопоннес ва баъзе ҷазираҳои Баҳри Эгей маскун шуданд. Ахейҳо давлатҳои аввалини синфии Микенне ва Пилосро ташкил дода, асрҳои 15-13 то м. ба авҷи ...

                                               

Ахилия

Ахилия органикӣ ва вазифавӣ мешавад. Дар мавриди ахилияи органикӣ узвӣ бофтаҳои ғадуди зери меъда хароб шуда, он шира ҷудо кардан наметавонад. Ахилия бемории луобпардаи меъда атрофияи ғадуди меъда ё зуҳуроти дигар бемориҳо сил, баъзе навъҳои камх ...

                                               

Ахилл

Ахи́лл, ё Ахилле́с - яке аз шахсиятҳо дар асотири Юно­ни Қадим, паҳлавоне, ки дар Ҷанги Троя далерию шуҷоат нишон дод. Ахилл - Ахиллес, Дар бораи ин шахс қиссаву ривоятҳо, устураҳои бисёре дар манбаъҳои асотири Юнони Қадим ва Рим вуҷуд доштанд. Д ...

                                               

Ахлоқи Муҳсинӣ

"Ахлóқи Муҳсинӣ" - асари пандуахлоқии Ҳусайн Воизи Кошифӣ, ки соли 1500 навишта шудааст. "Ахлоқӣ Муҳсинӣ" ба Абдулмуҳсин Мирзо – писари Ҳусайн Бойқаро бахшида шуда, аз муқаддима ва чил боб: аз ҷумла бобҳои ибодат, ихлос, шукр, сабр, ризо, тавакку ...

                                               

Ахлоқи Муҳташимӣ (китоб)

"Ахлоқи Муҳташимӣ" - асари Насируддини Тусӣ доир ба ахлоқ. Он ба забони форсӣ дар 40 боб навишта шудааст. "Ахлоқи Муҳташимӣ" бо услуби "Ахлоқи Носирӣ" -ст. Муаллиф дар "Ахлоқи Муҳташимӣ" аввал оёти муносиберо аз Қуръони маҷид оварда, баъд ҳадисҳо ...

                                               

Ахлоқи Носирӣ

"Ахлóқи носирӣ" - асари файласуфи форс-тоҷик Насируддини Тусӣ мебошад, ки соли 1235 таълиф шуда, дар бораи фалсафаи амалӣ баҳс мекунад. Китоб ба ташвиқи ҳокими Куҳистон Насируддин Абулфатҳ Абдурраҳим ибни Абумансур марди фозилу ҳунарпарвар таълиф ...

                                               

Ахлоқи Шифоӣ

Ахлóқи Шифоӣ - асари Саидмузаффар ибни Муҳаммад Ҳусайнии Табиби Кошӣ, мутахаллис ба "Шифоӣ" доир ба илми ахлоқ. Ба забони форсӣ таълиф шуда, дар ду мақола тадвин гардидааст. Мақолаи нахустини он дар бораи фазилатҳои ахлоқӣ аз 21 боб ва мақолаи ду ...

                                               

Ахлоқи Ҷалолӣ

"Ахлóқи Ҷалолӣ" - асари мутафаккири форс-тоҷик Ҷалолуддини Даввонӣ дар боби ҳикмати амалӣ, ки соли 1475 таълиф шудааст.

                                               

Ахлоқи Ҷамолӣ

"Ахлóқи Ҷамолӣ" - асар шайх Ҷамолуддин Муҳаммад ибни Муҳаммади Оқсаройӣ дар ахлоқ. Таълифаш ба забони арабист.

                                               

Ахлоқу-л-ашроф

Ахлоқу-л-ашроф - асари пандуахлоқии Убайди Зоконӣ, ки соли 1340 навишта шудааст аз муқаддима ва 7 боб иборат аст. Машҳуртарин таълифоти Убайди Зоконӣ "Ахлоқ-ул-ашроф", яъне ахлоки бузургон, ахлоки ашрофзодагон буда, онро муаллиф соли 1340 дар тан ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →