ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 137



                                               

Биосфера

Биосфе́ра - табақаи махсуси кураи Замин, ҷойи зисти ҷонварон. Биосфера қисми атмосфера тропосфера, тамоми гидросфера ва қисми болоии қишри Замин литосфера-ро то қаъри 2-3 км дар бар мегирад. Биогеотсеноз таркиби мабдаи фаъоли биосфера кунунӣ мебо ...

                                               

Биотелеметрия

Биотелеметри́я - усули аз дур муоина кардани ҳодисаҳои биологӣ. Ҳангоми биотелеметрия ба объекте, ки мавриди таҳқиқ қарор дорад ҳайвон ё одам, институтиқола датчик мемонанд. Сингалҳои институтиқол, ки ин ё он раванди биологӣ ё физиологӣ -ро тавси ...

                                               

Биотехния

Биоте́хния - маҷмӯи тадбирҳои афзун намудани захира ва беҳтар кардани маҳсули ҳайвоноти муфид. Истилоҳи Биотехния солҳои 30 а. 20 пайдо шудааст. Ба он муҳофизат ва парвариши ҳайвоноти шикорбоб дар шароити табиӣ замина гузошт. Андешидани тадбирҳои ...

                                               

Биотип

Биоти́п - гурӯҳи организмҳое, ки ба таркиби популятсияи маҳаллии генотипашон якхела ворид шуда, аломатҳои монанд доранд. Аз рӯйи ақидаи биологи даниягӣ В. Иогансен 1909 Биотипи гомозиготӣ дар рустаниҳои худгардолуд ҷузъи одитарини сохтори популят ...

                                               

Биотит

Биоти́т - минерал, абрақи калий-алюминий-магний-оҳандор. Дар табиат хеле зиёд буда, 2.5–3 дарсади қишри Заминро ташкил медиҳад. Ба ифтихори физикадони фа­ронсавӣ Жан Батист Био 1774–1862 номгузорӣ шудааст. Формулаи кимиёвиаш KMg,Fe32. Рангаш сиёҳ ...

                                               

Биофизика

Биофи́зика, физикаи биологӣ, зистфизик - илмест, ки равандҳои физикавӣ ва физикавиву кимиёии организм, инчунин, ултрасохтори силсилаҳои биологиро дар ҳамаи давраҳои ташаккулашон меомӯзад. Инкишофи Биофизика ба ривоҷи физика, кимиё, математика, би ...

                                               

Биофилтр

Биофи́лтр - таҷҳизотест барои аз ҷиҳати биологӣ пок кардани обҳои равон. Биофилтр зарфи калони гирда ё росткунҷа буда, қаъри дуқабатаи он бо масолеҳи полоянда пур карда шудааст. Масофаи байни қабатҳои қаър 40 см, баландии қабати полоянда 1.5-2 м, ...

                                               

Биоэнергетика

Биоэнергетика - илмест, ки тарзи табдили энергияро дар организмҳои зинда меомӯзад. Ба маънои дигар, биоэнергетика ҳодисаҳои ҳаётро аз нуқтаи назари энергетика баррасӣ менамояд. Биоэнергетика бахше аз биологияи молекулавӣ, биофизика ва биокимиё ас ...

                                               

Биоҳелминтҳо

Биоҳелминтҳо - як гурӯҳи кирмҳои паразит, ки кирминаашон дар организми ҳомили мобайнӣ ва фарди болиғ дар ҷисми ҳомили ниҳоӣ сукунат дорад. Биоҳелминтҳо аз геогелминтҳо, ки бе ҳомили мобайнӣ инкишоф меёбанд, фарқ доранд. Мас., тасмакиҷҷаи болиғи б ...

                                               

Биоҳидроакустика

Биоҳидроакустика - садое, ки аз организмҳои обӣ бармеояд. Биоҳидроакустика дар давраи Ҷанги дувуми ҷаҳон, дар натиҷаи истифодаи гидроакустикаи техникӣ ба вуҷуд омадааст. Садоҳое, ки организмҳои обӣ мебароранд, хеле гуногун буда, ба кори муътадили ...

                                               

Биоҷуғрофия

Биоҷуғрофия - илм дар бораи паҳн ва тақсим шудани биосенозҳои гуногун, инчунин рустанӣ, ҳайвонот, микроорганизмҳо дар рӯйи Замин. Биоҷуғрофия аз бахшҳои зерин иборат аст: ҷуғрофиёи организмҳо ва ҷуғрофиёи набототу ҳайвонот. Биоҷуғрофия чанд равия ...

                                               

Биплан

Биплан - тайёраест бо ду қаноти ҳаракатдиҳанда, ки болои ҳам ҷойгир шудаанд. Чунин ҷойгиршавии қанотҳо барои зиёд кардани масоҳ. умумӣ ва қувваи болобардор дар ҳолати кам будани парзании қанот имкон медиҳад. Ба Биплан нисбат ба моноплан барои пар ...

                                               

Биринҷ

Дар таркиби Биринҷ. карбогидратҳо, сафеда, равған, насҷ клечатка, оҳар, хокистар, моддаҳои пектинӣ, аминокислотаҳо, витаминҳои Е, В1, В2, В6, В15 ва микроунсурҳо мавҷуд мебошанд. Аз рӯйи шакл 3 навъи Биринҷ маълум аст: дарозрӯяи паҳн, дарозрӯяи б ...

                                               

Биринҷосан

Пояаш рост 30-210 см қад мекашад, қисми болояш сершох, сурхтоб. Баргаш паршакли паррадор ё яклухт, рӯяш сабз, пушташ - серпашмаки нуқратоб. Хӯшагул "сабадак"-аш байзашакл, майда қутраш 2-4 мм. Гулаш майда, найчашакли сурхча, гоҳе зард нимаи дувум ...

                                               

Биринҷӣ

Биринҷӣ - хӯлаи мис ва унсурҳои гуногуни кимиёӣ: қалъагӣ, алюминий, бериллий, сурб, кадмий, хром ва ғ. Биринҷии қалъагӣ қадимтарин хӯлаест, ки инсон истеҳсол кардааст. Аз қадим биринҷӣ барои сохтани олоти кор, аслиҳа, ашёи зинат, танга ва оина хи ...

                                               

Бирмингем

Аҳолиаш 1.1 млн нафар 2010, дувумин шаҳри бузург баъди Лондон. Масоҳ. 267.8 км 2. Маркази р. о. ва роҳҳои автомобилгард. Аэропорти байналмилалӣ дорад. Маскуншавии нахустин дар Бирмингем ба садаи 11 рост меояд. Мавқеи ҷуғрофиёиаш барои рушди Бирми ...

                                               

Бирмингем (Алабама)

Би́рмингем - шаҳр дар иёлати Алабамаи ИМА, дар доманакӯҳи Аппалачи ва водии Ҷоунс. Аҳолиаш бо атрофи он 1 млн нафар 2010, 74 дарсади аҳолӣ - африқоиҳои Амрико. Бандари д. Блэк Уориор бо силсилаи дарёии Теннеси-Томбигби ва бандари баҳрии халиҷи Ме ...

                                               

Биробиҷон

Дар пастии Амури миёна, дар соҳили д. Бира шохоби Амур ҷойгир аст. Аҳолиаш 75.5 ҳазор нафар 2010. Маркази р. о. дар шоҳроҳи Сибир, маркази роҳи автомобилии Хабаров ва Облучйе. Соли 1931 ҳамчун шаҳрак дар пойгоҳи Тихонкая бунёд ёфтааст. Соли 1934 ...

                                               

Бирюзов, Сергей Семёнович

Бирюзо́в Серге́й Семёнович август 1904 - 19 октябри 1964) - ходими ҳарбии шӯравӣ, Маршали Иттиҳоди Шӯравӣ, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, Қаҳрамони Халқии Югославия. Аз с. 1922 дар хидмати ҳарбӣ.

                                               

Бирҷандӣ

Низомуддин Абдулалӣ ибни Муҳаммад ибни Ҳусайни Бирҷандӣ - риёзидон, мунаҷҷим ва фақеҳи форс-тоҷик, ки бо тахал­лусҳои "Фозили Бирҷандӣ" ва "Муҳаққиқи Бирҷандӣ" машҳур аст.

                                               

Бисёрзабонӣ

Бисёрзабонӣ, мултилингвизм, полилингвизм - истифода аз якчанд забон дар ҳудуди ягон итти­ҳодияи иҷтимоӣ, истифодаи як кас ва ё гурӯҳе аз одамон аз якчанд забон вобаста ба вазъу ҳолати барқа­рорсозии робита, муошират. Ҳар ду падида ба ҳамдигар мар ...

                                               

Бисёркунҷа

Бисёркунҷа - шакли ҳандасӣ, хат­ти шикастаи сарбаста. Порчаҳои ин хатти шикастаро тараф, охири ин порчаҳоро қуллаи бисёркунҷа меноманд. Вобаста ба шумораи қуллаҳо бисёркунҷа секунҷа, чоркунҷа ва n-кунҷа мешавад. Агар давоми тарафи дилҳоҳ бисёркун ...

                                               

Бисёррӯя

Бисёррӯя, полиэдр - шакли геометриявие, ки аз шумораи муайяни бисёркунҷаҳои ҳамвор ташкил ёфтааст, ки: аз ҳар як бисёркунҷа ба дигар бисёркунҷаи дилхоҳ гузаштан мумкин аст аввал ба бисёркунҷаи ҳамсоя, сипас ба ҳамсояи он ва ғайра. ҳар як тарафи б ...

                                               

Бисёръузва

Бисёръузва́ - ифодаи намуди Axkyl…um+Bxnyp.uq+…+Dxrys…ut, ки дар он x, y,…u бузургиҳои тағйирёбанда, А, В,…, D зарибҳо ва k, l,…, t ададҳои доимианд. Агар Бисёръузва аз як, ду ва се узв иборат бошад, онро мувофиқан якузва, дуузва ва сеузва менома ...

                                               

Бисёръузваҳои ортогоналӣ

Бисёръузваҳои ортогоналӣ - системаҳои махсуси бисёръузваҳои Pn, ки дар порчаи бо вазни ρ≥0 ортогоналӣ мебошанд, яъне шарти зеринро қонеъ мегардонанд: дар ҳолати n≠ m аст. Ин гуна системаҳо дар ҷараёни ҳалли масъалаҳои гуногуни физикаи математикӣ ...

                                               

Бисёръузваҳои Чебишев

Бисёръузваҳо́и Чебишев - ду пайдарпайии бисёръузваҳои ортогоналии T n {\displaystyle T_{n}} ва U n {\displaystyle U_{n}}, n = { 0, 1, … } {\displaystyle n=\{0.1,\dots \}}, ки ба шарафи асосгузори назарияи бисёръузваҳои ортогоналӣ - П. Л. Чебишёв ...

                                               

Бисёрқутба

Бисёрқутба́ - занҷири электрикие, ки якчанд нуқ­таи пайвастшавӣ бо дигар занҷирҳо дорад. Ба бисёрқутбаҳо тақсим кардани занҷири электрикии мураккаб бисёр вақтҳо ҳисобу китобро осон мекунад, зеро дар ин сурат ҷараён ё шиддатро на дар ҳама қисмҳои ...

                                               

Бисёрҳарба

Бисёрҳарба́ - мусобиқаи варзишӣ, тавъамсозии машқҳои ҷисмонӣ дар як ё якчанд навъи варзиш, ки тибқи муқаррароти таснифоти варзиши байналмилалӣ ё давлатӣ сурат мегирад. Мақсади Бисёрҳарба ошкор намудани сифатҳои ҳамаҷонибаи рӯҳию ҷисмонӣ ва малака ...

                                               

Бисёрҳизбӣ

Бисёрҳизбӣ - фаъолияти воқеии якчанд ҳизбҳои сиёсӣ дар дохили як мамлакат, ки барои ба даст даровардани ҳокимияти сиёсӣ мубориза мебаранд. Дар ташаккули онҳо омилҳои объективию субъективии ҷомеа нақши муҳим доранд. Дар фаъолияти ҳизбҳои сиёсӣ ҷой ...

                                               

Бисмил, Мир Юсуфхон

Мувофиқи маълумоти тазкираи "Ништари ишқ" -и Ҳусайнқулихони Азимободӣ ин шахс аз акобирзодагони Бадахшон, халафи Муборак Мир Имом буд. Бо волии Ҳайдаробод-Муборизхон дӯстию рафоқат доштааст. Бисмил ба қавли Ҳусайнқулихони Азимободӣ, "бисмили дашн ...

                                               

Бисмил, Мирзоалии Бухороӣ

Дар Бухоро ба дунё омадааст. Пас аз хатми таҳсил ва касби камол шеъру шоириро пеша кард ва дар ин ҷода шӯҳратманд шудан мехост. Шахси суханоро, сухангӯ, нуктасанҷ буд. Амирону амирзодагон ӯро ба мафҳилҳояшон даъват мекарданд; аз му­сиқӣ ва наво о ...

                                               

Бисмил, Муллобурҳон

Аз зодгоҳаш - Хатлон Кӯ­­лоб барои таҳсили улуми мутадовилаи давр ба Бухоро омада, пас аз хатм дар мадрасаи Хоҷа Муҳаммади Порсо муво­фиқи маълумоти "Тазкират-уш-шуаро" -и Муҳта­рам ва мадрасаи Саримазори Халифа Худойдод маъ­лу­моти "Аф­зал-ут-та ...

                                               

Бисмили Бухороӣ

Аз хонадони бозаргони сарватманд. Пас аз Инқилоби Октябр оилаи Бисмили Бухорӣ ба Кобул, сипас ба Пешовари Покистон кӯчид. Ба ғайр аз тиҷорат ба шеъру шоирӣ машғул буд ва ба забонҳои форсии тоҷикӣ, урду ва туркӣ дар навъҳои адабии маснавӣ, қасида, ...

                                               

Бисмили Гуркапурӣ

Падараш шоир буд ва бо тахаллуси "Ҷунун" шеър мегуфт. Бисмили Гуркапурӣ илми шеъру шоириро дар назди Шайх Афзали Аллоҳободӣ, ки марди ориф ва сӯфимашраб буд, омӯхт. Ҳамнишинӣ бо ин шахс ба Бисмили Гуркапурӣ таъсир кард ва ӯ низ ба зисту зиндагии ...

                                               

Бисмили Шерозӣ

Аз оилаи мударрис. Мадрасаи "Ҳаким" -и Шерозро хатм кардааст. Бисмили Шерозӣ ба ду забон - форсӣ ва арабӣ шеър мегуфт. Дар илми хаттотӣ низ моҳир буда, тибқи маълумоти тазкиранигори эронӣ Муҳаммад Ровӣ "Анҷуманорои Хоқон" хатти шикастаро хеле хуш ...

                                               

Бисмили Ҳиндӣ

Аз зумраи ҳиндувонест, ки дар дарбори Темуриёни Ҳинд фаъолият доштаанд. Падараш дар даргоҳи Бурҳонулмулк Саодатхон ва ҷонишинаш хидмат кардааст. Бисмили Ҳиндӣ улуми мутадовилаи даврашро дар назди донишмандон Ҳақдодхони Афғон, Сайид Юсуфи Саҳоранп ...

                                               

Бисмили Ҳисорӣ

Бисмили Ҳисорӣ - шоири тоҷик. Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш дар тазкираҳо наомадааст. Аз осораш ғазалҳо, қитъа­ҳо, абёти пароканда дар баёзҳои а. 19 сабт гардидааст.

                                               

Бисмиллоҳи-р-раҳмони-р-раҳим

Бисмиллоҳи-р-раҳмони-р-раҳим - таъбири қуръониест, ки сураҳои Қуръон, ба ҷуз сураи Тавба, дар навишти мусҳафҳо бо он оғоз шудаанд.

                                               

Бисотии Самарқандӣ

Мавлоно Сироҷиддин Бисотӣ дар даврони салтанати султон Халил бинни Амироншоҳи Гургонӣ дар Самарқанд зуҳур кард ва чун дар оғози кор пешаи ҳасирбофӣ бурёбофӣ дошт, Ҳасирӣ тахаллус мекард, лекин ба ишораи Хоҷа Исмати Бухорӣ он тахаллусро ба "Бисотӣ ...

                                               

Бисотии Шуштарӣ

Пас аз касби камол ва андӯхтани дониш дар зодгоҳаш - шаҳри Шуштари Эрон ба Мовароуннаҳр омад ва дар Бухоро ба хидмати ҳукмрони давр - Абдуллоҳхон дохил гардид. Дар манобеи адабӣ аз ӯ чун шоири бомаҳорат, сарояндаи шеър дар анвои гуногуни адабӣ - ...

                                               

Биссектриса

Биссектри́са и кунҷ - хат -е, ки аз қуллаи кунҷ гузашта, онро ба ду ҳиссаи баробар тақсим мекунад. Биссектрисаи кунҷ маҷмӯи нуқтаҳоест, ки аз тарафҳои кунҷ дар масофаҳои баробар ҷойгиранд. Порчаи СС 1, ки аз кунҷи секунҷа АСВ то тарафи муқобил АВ ...

                                               

Бист боб дар маърифати тақвим

"Бист боб дар маърифати тақвим" - рисолаи риёзидон ва мунаҷҷими форс-тоҷик Низомуддин Абдул­алӣ ибни Муҳаммад ибни Ҳусайни Бирҷандӣ дар солшу­морӣ, тақвим ва аҳкоми нуҷум. "Бист боб дар маърифати тақвим" -ро муаллиф с. 883 ҳ. қ. 1478 навиштааст; ...

                                               

Бистрая почта

Бистрая по́чта - шабакаи интиқоли маблағ. Шабакаи байналмилалии Бистрая почта интиқоли маблағҳоро дар байни давлатҳои Россия, Озарбойҷон, Арманистон, Белоруссия, Гурҷистон, Қирғизистон, Молдова, Тоҷикистон, Ӯзбекистон, Украина анҷом медиҳад. Нуқт ...

                                               

Бит

Бит - аломат, рақам, яке аз маъмултарин воҳиди ченкунии миқдори ахбор, ки ҳангоми воқеӣ гардидани яке аз ду ҳодисаи баробарэҳтимол пайдо мешавад.

                                               

Битиқчашма

Битиқчашма́ - чоҳест дар доманаи ҷанубу ғарбии қкӯҳи Боботоғ, ки дар қарибиҳояш тасвирҳои рӯйи санг ёфт шудаанд. Нақшҳои рӯйи оҳаксанг бо рангҳои сиёҳу зарду сурх кашида шуда, онҳоро аввал 1948 Г. В. Пар­фёнов, баъдан акад. А. П. Окладников 1953 ...

                                               

Битовнит

Битовни́т -, плагиоклази нисбатан тоза, ки каме ғаши зарраҳои албитӣ ва кислотаҳои кремнийгӣ дорад; дар кислотаҳо ҳал мешавад, таркиб ва хосият­ҳояш ба лабрадор хеле монанд аст. Дар таркиби габбро, андезит ва ғайра вомехӯрад. Узви қатори изоморфи ...

                                               

Битум

Би́тум, қир - маҳсулоти сахт ё қатронмонанд, ки аз омехтаи карбогидридҳо ва маҳсули нитрогенӣ, оксигенӣ, сулфурӣ ва филизздор иборат мебошад.

                                               

Бифазилати Хуҷандӣ

Дар оилаи зиёӣ таваллуд ёфтааст. Модараш - Хайруннисо шоира буд. Дар айёми хурдсол буданаш падару модараш даргузаштанд. Аз ҳунари кашидадӯзӣ касби маош мекард. Сӯзаниҳои дӯхтааш дар Хуҷанд машҳур буданд ва ӯро "Бибиотуни қаламкаш" мегуфтанд. Ба ш ...

                                               

Бифидобактерияҳо

Бифидобактерияҳо - микробҳое, ки флораи асосии кӯдакони ширмак ва ҷавонаҳои ҳайвонот дар давраи ширхорӣ мебошанд. Бифидобактеияҳо микробҳои чӯбчашакл дарозиашон 2-5 мкм буда, спора ҳосил намекунанд. Бифидобактеряҳои рӯда аҳаммияти бузург доранд, ...

                                               

Бихевиоризм

Бихевиоризм - яке аз равияҳои равоншиносӣ, ки шуур ва равонро ҳамчун мавзӯи таҳқиқоти равоншиносӣ инкор намуда, рафторро ҳамчун мавзӯи омӯзиш қарор додааст.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →