ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 167



                                               

Ҳавонавардӣ

Ҳавонавардӣ, авиа́тсия - назария ва амалияи парвоз дар атмосфера, номи умумии намудҳои фаъолияти ба он вобаста.

                                               

Ҳавошиносии кишоварзӣ

Ҳавошиносии кишоварзӣ, агрометеорология - як шохаи илми ҳавошиносӣ. Агрометеорология таъсири мутақобили шароитҳои метеорологӣ, иқлимӣ, гидрологӣ ва объекту равандҳои истеҳсолоти кишоварзиро меомӯзад. Агрометеорология чун илм нимаи дуюми асри 19 б ...

                                               

Ҳаитноз Бобогулова

Солҳои 1936 - 1959 колхозчӣ, сардори звено ва бригадаи пахтакории колхози "Меҳнат-роҳат" -и ноҳияи Шаҳритус буд. Аз соли 1959 нафақагири шахсӣ. Бригадаи Ҳаитноз Бобогулова ҳосили фаровони пахтаи маҳиннах рӯёндааст.

                                               

Ҳайдукҳо

Ҳайдýкҳо - ширкатдорони муборизаи мусаллаҳонаи славянҳои ҷанубӣ, малдовӣ ва ғайра, ки дар асрҳои 15–19 зидди истибдоди туркҳои усмонӣ мубориза мебурданд. Дар ибтидо чӯпонҳои маҷориро ҳайдук ном мебурданд. Баъдан истилоҳи мазкур нисбат ба сербҳо, ...

                                               

Ҳакимҷон Аҳмадов

Хатмкардаи факултети химияи УДТ 1971. Лаборанти калони Озмоишгоҳи проблемавии радиохимияи УДТ 1971-72 - х. и и Институти физика ва техникаи ба номи С. У. Умарови АИ ҶШС Тоҷикистон 1972-90 - котиби илмии Шуъбаи илмҳои физикаву риёзиёт, кимиё ва ге ...

                                               

Ҳалогенез

Ҳалогенез - раванди дар кӯлҳои шӯр ва мурдобаи баҳрҳо ҳосил шудани намакҳои зудҳалшавандаи сулфат, хлориди калсий, магний, натрий ва калий. Шартҳои зарурии рӯй додани ҳалогенез умқи доимии ҳавза, аз об таъмин будани он ва иқлими гарму хушк мебоша ...

                                               

Ҳамгунсозии фарҳангӣ

Ҳамгунсозии фарҳангӣ, ассимилятсия - бегона гаштани одамон аз баъзе хусусиятҳои миллию этникии худ ва гузаштан ба умумияти дигар бо қабул намудани хусусиятҳои этникии он. Дар ин раванд муҳоҷир забони миллати дигарро ба сифати забони модарӣ қабул ...

                                               

Ҳамид Бақозода

Дар ҶБВ 1941–45 ба шаҳодат расидааст. Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, дар Донишкадаи омӯзгории Самарқанд ва Дорулмуаллимини тоҷикии Тошканд таҳсил кардааст.

                                               

Ҳамид Гадоев

Хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошканд 1940 ва Институти педагогии Душанбе 1944. Омӯзгори мактаби деҳоти Қатаған ва Исфисори Хуҷанд 1940-41, иштирокдори ҶБВ 1941-43, директори мактаби ноҳияи Чкалов ҳоло шаҳри Чкалов, 1943-44 буд. Баъди хатми Мактаби ...

                                               

Ҳамилтон Александр Росскин Гибб

Сэр Ҳамилтон Александр Росскин Гибб - ховаршиноси англис, арабшинос, исломшинос ва муаллим, профессор.

                                               

Ҳандаса

Ҳандаса, геоме́трия - шохае аз риёзиёт, ки шаклҳои фазоии олами воқеӣ, робитаҳои фазоии ашёи гуногун, инчунин шаклу робитаҳои дигареро меомӯзад, ки аз ҷиҳати сохт ба шаклу робитаҳои фазоӣ шабоҳат доранд.

                                               

Ҳандасаи байзавӣ

Ҳандасаи байзавӣ, ҳандасаи эллипсӣ - яке аз се "ҳандасаҳои бузург". Агар ҳандасаи Уқлидус барои сатҳҳои каҷии гауссиаш сифрии собит ва ҳандасаи Лобачевский бо собитаи манфӣ татбиқ шавад, Ҳандасаи байзавӣ барои сатҳҳои каҷии гауссиаш мусбати собит ...

                                               

Ҳандасаи дифференсиал

Ҳандасаи дифференсиал - фасли ҳандаса, ки дар он хатҳои каҷ, сатҳҳо ва бисёршаклаҳо тавассути ҳисоби дифференсиалӣ омӯхта мешаванд. Имрӯзҳо дар ҳандасаи дифференсиал усулҳои алгебравӣ аз ҷумла, назарияи гурӯҳҳо ва усули соф геометрӣ бештар истифо ...

                                               

Ҳандасаи Лобачевский

Ҳандасаи Лобачевский - яке аз ҳандасаҳои ғайриуқлидусӣ, назарияи ҳандасие, ки ба истиснои постулати панҷуми Уқлидус ба фарзияҳои асосии дар ҳандасаи Уқлидус истифодашаванда асос ёфтааст. Аксиомаи Уқлидус дар бораи хатҳои рости мувозӣ постулати па ...

                                               

Ҳандасаи мутлақ

Ҳандасаи мутлақ ё ҳандасаи бетараф - қисми ҳандасаи классикӣ буда, аксиомаҳои ҳандасаи Уқлидусро, ки ба постулати V–уми он вобаста нестанд, дар бар мегирад. Ба ибораи дигар,ҳандасаи мутлақ қисми умумии ҳандасаи Уқлидус ва ҳандасаи Лобачевский меб ...

                                               

Ҳандасаи ноуқлидусӣ

Ҳандасаи ноуқлидусӣ, геометрияи ғайриуқлидусӣ - ҳандасае, ки аз ҳандасаи уқлидусӣ фарқ дорад, яъне, дар асоси аксиомаҳое бунёд шудааст, ки бо аксиомаҳои Уқлидус ҳамгун нестанд. Соли 1829 олими рус Николай Лобачевский ва соли 1831 олими маҷористон ...

                                               

Ҳандасаи тавсифӣ

Ҳандасаи тавсифӣ, геометрияи тасвирӣ - фасли ҳандасаи олӣ, ки тасвири шаклҳои фазоиро дар ҳамворӣ меомӯзад. Вазифаи ҳандасаи тавсифӣ сохтани тасвири шаклҳои геометрии алоҳида ё маҷмӯи онҳо дар ҳамворӣ ва тавассути тасвирҳо омӯхтани сохту андоза в ...

                                               

Ҳандасаи тасвирӣ

Ҳандасаи тасвирӣ, геометрияи проективӣ - фасли ҳандаса, ки хосияти тасвирии шаклҳоро меомӯзад. Ҳандасаи тасвирӣ хосиятҳоеро таҳқиқ мекунад, ки дар натиҷаи табдилоти проективӣ тағйир намеёбанд, мас., агар нуқта дар хатти рост воқеъ бошад ё хатти р ...

                                               

Ҳандасаи таҳлилӣ

Ҳандаса таҳлилӣ - фасли ҳандаса, ки дар он шаклҳои содатарини геометрӣ ва хосиятҳои онҳо бо усулҳои координатии алгебра омӯхта мешаванд. Таҳияи усули координатаҳо ба рушди ахтаршиносӣ, механика ва техника дар садаи XVII вобаста буда, шакли таҳқиқ ...

                                               

Ҳандасаи уқлидусӣ

Ҳандасаи уқлидусӣ - назарияи ҳандасӣ, ки дар асоси низоми аксиомаҳои Уқлидус ташаккул ёфтааст. Уқлидус асри 3 то м. дар асари машҳури худ "Усул" асосҳои риёзиёти антиқа, аз ҷумла геометрияи ибтидоиро ҷамъбаст намудааст. Дар "Усул" -и Уқлидус 13 к ...

                                               

Ҳандасаи ҳамгар

Ҳандасаи ҳамгар, геометрияи аффинӣ - шохаи ҳандаса, ки хосияти шаклҳои нисбат ба табдилоти аффинӣ тағйирнопазир -ро меомӯзад. Масалан, нисбати одии се нуқтаи дар як хатти рост хобида, мувозӣ будани хатҳои рост ҳамвориҳо. Хосияти шаклҳои геометрир ...

                                               

Ҳандасаи ҷабрӣ

Ҳандасаи ҷабрӣ, геометрияи алгебравӣ - шохае аз риёзиёт, ки объектҳои геометрии бо муодилаҳои алгебравӣ алоқамандро меомӯзад. Ҳандасаи ҷабрӣ алгебра ва геометрияро муттаҳид месозад. Ҳандасаи ҷабрии муосир дар бисёр ҳолатҳо барои ҳалли масъалаҳое, ...

                                               

Ҳандбол

Ду навъи бозии ҳандбол маъмул аст: 7х7 7 бозигар дар даста ва 11х11 11 бозигар дар даста. Ҳандболи 7х7-ро соли 1898 Х. Нилсони даниягӣ ихтироъ кардааст. Ҳандболи 7х7, одатан, дар толори варзиши масоҳаташ 40х20 см мегузарад. Бозигарон мекӯшанд ба ...

                                               

Ҳанеман, Самуэл

Маълумоти тиббиро дар Лейпсиг ва Эрланген гирифтааст. Муқобили хунгирӣ ва василаҳои қайовар, ки духтурони он давра аз онҳо сӯистифода мекарданд, мубориза мебурд. Бештар беҳдошт ва парҳезро қабул дошт.

                                               

Ҳанновер (шаҳр)

Ҳаннофер - шаҳр, маркази маъмурии музофоти Саксонияи Поён дар Олмон, дар соҳили д. Лайн. Аҳолиаш тақрибан 537 ҳазор нафар.

                                               

Ҳанс Бете

Хатмкардаи Донишгоҳи Франкфурт, Донишгоҳи Мюнхен 1924–28. Соли 1933 ба Британияи Кабир ва соли 1935 ба ИМА муҳоҷират кардааст. Профессор Университет Корнел дар Итака иёлати Ню-Йорк;1937. Аз соли 1941 шаҳрванди Амрико. Таҳқиқоташ ба физикаи ҳаста ...

                                               

Ҳанс Кристиан Андерсен

Ҳанс Кри́стиан А́ндерсен апрел 1805, Оденсе, иттиҳоди Дания-Норвегия - 1 августи 1875, Копенҳаген, Дания) - нависанда ва шоири даниягӣ, афсонанависи машҳури ҷаҳон барои кӯдакон ва калонсолон: "Мурғобичаи баднамо", "Куртаи нави подшоҳ", "Дюймовочк ...

                                               

Ҳаролд Уолтер Бейли

Ҳаролд Уолтер Бейли - шарқшиноси англис, мутахассиси забонҳои хутанӣ, санскрит. Донандаи беш аз 50 забони қадимию зиндаи Шарқ ва Аврупо. Узви Академияи илмҳои Британия.

                                               

Ҳарриет Бичер Стоу

Ҳа́рриет Эли́забет Би́чер-Сто́у июн 1811, Литчфилд, Коннектикут, ИМА - 1 июли 1896, Ҳартфорд, Коннектикут, ИМА) - нависанда, педагоги амрикоӣ.

                                               

Ҳасан Банно

Дар мадрасаи "Дору-л-улум" -и Қоҳира таҳсил кардааст. Аввал ба таълиму тарбия машғул буда, баъдан, дар шаҳри Исмоилия, иқомат карда, ба таъсиси Ҷамъияти "Ихвону-л-муслимин" пардохт. Хонаи ӯ аввалин ҷойи ҷамъшавии аъзои ҷамъият ихвон буд. Ҳасан Ба ...

                                               

Ҳасаналӣ Вазирӣ

Дар мадрасаи Қазоқхона ва Мадрасаи саноеи нафиса таҳсил кардааст. Дар он ҷо бо наққошиҳое чун "Тасвири мадрасаи Нозим" ба дигар ҳунарҷӯён таъсир гузошт ва таваҷҷуҳи Камолулмулкро ба худ ҷалб кард. Пас аз ҳунаромӯзӣ мудири ин мадраса шуд. Дар ҳами ...

                                               

Ҳасани Ғазнавӣ

Баъди дар шоирӣ ном баровардан ба дарбори Баҳромшоҳи Ғазнавӣ ҳукмр. 1118–52 роҳ ёфт. Дар чанд сафар ҳамроҳи ӯ ба Ҳиндустон рафт. Ҳангоми хидмат дар дарбор ду маротиба ба туҳмати дарбориён дучор шуда, аз бими ғазаби шоҳ тарки диёр карда, дар Хурос ...

                                               

Ҳауптвахта

Ҳаупвахта - хонае, ки дар он хидматчиёни ҳарбии гумонбар ё айбдор эътирофшуда ва судшавандаро муваққатан нигоҳ медоранд.

                                               

Ҳаусманит

Гаусманит Mn 2+ Mn 2 3+ O 4 - минерал аз гурӯҳи шпинел, формулаи кимиёиаш Mn2+Mn23+ O4. Таркибаш 62% Mn O ва 38.0% MnО 2 иборат буда, ҳамчунин FeO ва FeO 2 дорад. Сингонияаш тетрагонӣ. Сохтори кристаллҳояш ба сохтори шпинел монанд аст. Агрегатҳоя ...

                                               

Ҳеба

Ҳеба, ҳамчунин Дия ва Ганимеда, - дар асотири Юнони Қадим илоҳаи ҷавонию абадӣ буд. Духтари Зевс ва Ҳера, то давраи пайдоиши илоҳа Ганимед дар базми худоёни Олимп вазифаи соқиро адо мекард. Нигар муфассал Ҳеба.

                                               

Ҳелиокл

Гелиокл - охирин подшоҳи давлати Юнонии Балх. Писар ва вориси Евкратид. Гелиокл соли 155 то м. ҳангоми ба тасхири мулкҳои Ҳиндустон рафтани Евкратид ҳамчун ворис ва шарики ҳокимият ба тахт нишаста, барои афзудани нуфузаш духтари Евтидем – шоҳбону ...

                                               

Ҳелмут Балдерис

Ҳе́лмут Гунарович Ба́лдерис - варзишгар ва мураббии латвиягӣ, Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС. Ҳуҷумку­нан­даи "Динамо" -и Рига 1969–77; 1980–85 ва "ЦСКА" -и Маскав 1977–80. Чемпиони ИҶШС 1978–80. Дар 462 дидори чемпионати шӯравӣ ба майдон б ...

                                               

Ҳемагглютсинатсия

Ҳемагглютсинатсия - зери таъсири омилҳои гуногун, мас., подтанҳо, бактерия ё вирусҳо ба ҳамдигар часпидану таҳшон гаштани эритроситҳое, ки дар моеъ муаллақ мебошанд.

                                               

Ҳематома

Гематома // Вичлас - Гӯянда. - Д.: СИЭМТ, 2015. - Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011 - 2017, ҷ. 4. - ISBN 978-99947-33-77-4.

                                               

Ҳемотит

Ҳемоти́т, гематит - минерали васеъ паҳншудаи оҳан Fe 2 O 3. Дар таркибаш то 70 % оҳан ва миқдори ками манган, титан дорад. Сохтори кристаллбандиаш тригоналӣ. Бештар дар шакли лавҳаҳои шашкунҷа дучор меоянд.

                                               

Ҳемутурокс

Ҳемутурокс, гемото́ракс - гирд омадани хун дар пардаи шуш. Сабаби ҳемутурокс хунравии дохилӣ бинобар осеби пӯшида ё кушодаи сина аст. Он метавонад баъди ҷарроҳии узвҳои сандуқи сина, сили аъзои нафас ва дигар бемориҳо низ пайдо шавад.

                                               

Ҳенрих Бёлл

Пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ 1939−45 муддате дар Донишгоҳи Кёлн таҳсил кардааст. Повести "Қатора дар вақташ омад" 1949 асари нахустини батабърасидаи Бёлл мебошад. Дар асарҳояш аз нуқтаи назари инсондӯстии дини масеҳӣ ҷаҳолати ахлоқии натсистон, дурӯ ...

                                               

Ҳепатозҳо

Ҳепатозҳо - як гурӯҳ бемориҳои ҷигар, ки дар натиҷаи халал ёфтани мубодилаи моддаҳо дар ҳуҷайраҳои он ва рух намудани тағйироти гуногун дар ин ҳуҷайраҳо падид меояд. Нигар муфассал

                                               

Ҳепотит

Гепатит // Вичлас - Гӯянда. - Д.: СИЭМТ, 2015. - Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011 - 2017, ҷ. 4. - ISBN 978-99947-33-77-4.

                                               

Ҳепотити вирусӣ

Ҳепотити вирусӣ, гепатити вирусӣ - бемории боткин, бемории томи сироятии табиатан вирусӣ; бештар аз иллатёбии ҷигар ва падидаҳои заъфарма сар мезанад. Ангезандааш вирусӣ ба мухити беруна як қадар тобовар буда, танҳо ба одамон сироят мекунад.

                                               

Ҳепотуонгиупотиёи ҳелиутрупӣ

Ҳепотуонгиупотиёи ҳелиутрупӣ, гепатоангиопатияи гелиотропӣ - заҳролудӣ аз ғизо, ки асосан ба ҷигар осеб мерасонад. Сабаби беморӣ ғаллае мебошад, ки аз тухми Heliotropium dasycarpum олуда шудааст. Нигар муфассал Ҳепатоангиопатияи ҳелиотропӣ

                                               

Ҳеракл

Геракл // Вичлас - Гӯянда. - Д.: СИЭМТ, 2015. - Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011 - 2017, ҷ. 4. - ISBN 978-99947-33-77-4.

                                               

Ҳербориюм

Ҳербориюм, гербарий - рустаниҳое, ки махсус ҷамъ ва хушк карда, бо мақсади илмӣ ба кор мебаранд. Дар бораи набототи ноҳияҳои гуногуни олам маълумот медиҳад.

                                               

Ҳерменевтика

Ҳерменевтика - шарҳу тафсир ва тарҷумаи матнҳо, ки ба таҳқиқи дастури забон асос ёфтааст; омӯхтани навъҳои мушаххаси осор дар робита ба он маълумоти таърихӣ, ки барои ошкор кардани мазмуни ботинӣ ва амиқи матнҳои таърихӣ кумак мерасонад. Ҳерменев ...

                                               

Ҳермес

Ҳерме́с, қадимӣ Э́рмий - дар асотири Юнони Бостон сараввал худои чорводорӣ ва чӯпонҳо, баъдҳо паёмрасони худоҳо, роҳбалади ҷони фавтидагон, ҳомии сайёҳон, тоҷирон, адабиёт ва бавуҷудорандаи сози чанг. Нигар муфассал Ҳермес.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →